Gemeentewapen

Zoals zoveel genealogen heb ik ook altijd interesse in heraldiek gehad. Niet zo vreemd natuurlijk, want beide disciplines kunnen elkaar ondersteunen. Maar meestal ben je dan veel verder terug in de tijd, dan waar de meeste Van Mierlo takken hun oorsprong hebben.

Toch zijn er Van Mierlo's die een wapen gevoerd hebben. In diverse heraldische  handboeken kun je ze terug vinden. T.z.t. zal ik er hier melding van maken.

Op de website www.bng.nl/ngw vinden we het gemeentewapen van Mierlo.

De beschrijving luidt:"Van azuur beladen met Sint Lucia, houdende in de rechterhand een palmtak en in de linkerhand een brandende olielamp, alles van goud, en ter wederzijde vergezeld van een schildje van hetzelfde, beladen met 3 molenijzers van keel. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 paarlen." 

De gemeente zelf heeft als toelichting gegeven: Sint Lucia is de plaatselijke parochieheilige.
De twee schildjes zijn afgeleid van het wapen van de familie Van Rode, in de 13e en 14e eeuw Heren van Mierlo. Ook hun opvolgers, de familie Dickbier gebruiken de drie molenijzers in hun wapen. De Van Rode's voerden de molenzijzers in zilver op een rood veld. 

Het wapen is afgeleid van het oude schependoms(dorps)zegel, dat bekend is sinds 1616. Het is echter niet onwaarschijnlijk dat het zegel een stuk ouder is. De oorspronkelijke kleuren van de wapens met de molenijzers zijn niet bekend. In 1817 werden de schildjes in rijkskleuren verleend, aangezien de gemeente geen kleuren had aangegeven. Dat de kleuren identiek zouden zijn aan de kleuren van de Van Rodes is te verwachten, maar zekerheid hierover bestaat niet. Rode schildjes in een blauw veld is echter tegen de heraldische kleurregels. In het huidige wapen zijn dus de rood-zilveren en goud-blauwe combinaties gecombineerd.

Het is duidelijk dat in het Prismaboekje van Kl. Sieksma: De gemeentewapens van Nederland, Utrecht, 1960, het wapen van de Gemeente Mierlo verkeerd wordt geïnterpreteerd:"Van lazuur beladen met het beeld van Sint Lucia, met wijwaterskwast in de rechter- en wijwatersvat in de linkerhand, en staande op een losse grond, alles van goud ter weerszijde vergezeld van een schildje van goud, beladen met 3 molenijzers van lazuur" Maar het verschil tussen wijwaterskwast en palmtak en olielamp en wijwatersvat is misschien minder dan het lijkt. Echter zijn toelichting sprak mij als jongen van 16 veel meer aan: De H. Lucia is de patroonheilige van Mierlo. De twee schildjes schijnen een verdubbeling te zijn van het oudst bekende dorpswapen van Mierlo. Ook het geslacht Van Mierlo (o.a. Godfried van Mierlo, tweede bisschop van Haarlem-1570) en het schild van het oude Peelland (waartoe ook Mierlo behoorde) dragen molenijzers.

Dat er door Van Mierlo's een wapen met 3 molenijzers werd gevoerd staat vast. Het zal voor mij een opdracht zijn uit te zoeken welke Van Mierlo. Een opmerking van Grammaye in de Heraldische Bibliotheek 1876 p.227 legt een verband tussen Van Rode en Van Mierlo. En ik citeer uit mijn aantekeningen van veertig jaar geleden: De oude adelijke geslachten die de 3 molenijzers voeren, zijn, door de jongere zonen en afstammelingen van de Graven van Rode gesticht en naar de naam van Dorpen, Gehuchten, Buurten  of landgoederen onder het oude Taxandria gelegen genoemd. En op blz 229 volgen dan een aantal van die geslachten genoemd. Straeten, Kuysten, van Loon, van Orthen, van Mierlo, Van der Asdonk, Ten Heerenhoven, Van de Velden, Van den Heuvel.Alle voerden ze 3 molenijzers, waarbij de kleuren van veld en tekens wisselen. Rietstap Heraldische Bibliotheek p. 220 breidt deze lijst uit met de geslachten: De Roovere, de Rode, van Boirschot te d'Erp, van Vladeracken, van Vlierden, van Lierop, van Hersel, van Stackenburgh, van Breugel, van Hove, van Wette, van Rinckveld, van Lieshout, van IJllingen, van Veenhuizen, van den Bolck, van Wolfswinkel , van Broekhoven.

Een en ander moeten we zien in de tijd waarin het geschreven is. Enige romantiek is er niet vreemd aan, maar voor sommige geslachten kan het zeker gelden. Misschien zelfs voor enkel Van Mierlo's, maar we mogen aannemen: zeker niet allemaal. Vast staat in ieder geval dat een aantal Van Mierlo's een wapen hebben gevoerd en veel ervan droegen MOLENIJZERS. Logisch wellicht, want Mierlo ligt in het Peelland en daarvan is het Streekwapen 3 Molenijzers. Dus kwam je van Mierlo, waarom dan niet het streekwapen voeren. Begrijpelijk is dus ook de interesse die Petrus Roverius van Mierlo voor het Molenijzer had. Zie zijn

Reden genoeg om mezelf iets te verdiepen in het Molenijzer