Henk van Mierlo uit Valkenswaard is register accountant, maar hij noemt genealogie en geschiedenis zijn uit de hand gelopen hobby. Met genealogie is hij zo goed als gestopt toen hij de stamboom van zijn familienaam redelijk rond had. (zie Leende) Het is wel aanleiding geweest tot een (nog) grote(re) interesse in de regionale geschiedenis, met name ook omdat zijn familie eigenlijk al generaties in deze regio woont. Vanuit die optiek schrijft  hij met regelmaat artikelen over de plaatselijke geschiedenis van Valkenswaard (en soms van Dommelen, Borkel en Schaft en Westerhoven) voor een wekelijks verschijnend huis aan huisblad, voor het jaarboek van zijn heemkundekring en incidenteel ook voor andere heembladen. Bijvoorbeeld van dat van heemkundekring Mierlo.
Ik ontving van hem het onderstaand artikel dat hij publiceerde in het tijdschrift van de laatst genoemde kring.

(Van) Mierlo in straatnamen.

door: Henk van Mierlo.

Omdat ik vanwege mijn familienaam meer dan gemiddeld ben geïnteresseerd in de naam ‘Mierlo’, kwam bij mij, al bladerend in het stratenboek van een bekend olieconcern, de gedachte op om eens na te gaan hoe vaak de plaatsnaam Mierlo of de daarvan afgeleide familienaam Van Mierlo in Nederland voorkomt als straatnaam. De oogst bleek redelijk beperkt, namelijk tien dorpen en steden hebben een straat genoemd naar de naam (van) Mierlo.[i] Onderstaand passeren zij de revue.

 Arnhem, Mierlostraat [ii]
In Arnhem is in de zogenaamde ‘Brabantbuurt’, onderdeel van de wijk De Laar-west, een aantal straten genoemd naar Brabantse dorpen en steden. Een van de vernoemde plaatsen is Mierlo. Bij raadsbesluit van 27 augustus 1979 is door de gemeenteraad van Arnhem de naam ‘Mierlopad’ vastgesteld. In verband met een verandering van het stratenplan is deze naam, nog voordat de wijk werd gebouwd, bij raadsbesluit van 29 november 1982 gewijzigd in ‘Mierlostraat’.

 Breda, Dr. Van Mierlostraat [iii]
Nadat de straat in de oorspronkelijke plannen werd aangeduid als ‘Passagestraat’ werd de definitieve naam bij raadsbesluit van 24 mei 1934 vastgesteld als Dr. Van Mierlostraat. Dr. Petrus Roverius van Mierlo (1826-1908) was van 1853 tot 1875 stadsgeneesheer van Breda, meer dan 30 jaar voorzitter van de gezondheidscommissie, lid van de commissie van toezicht op het lager onderwijs en bestuurder en regent van verschillende instellingen. Hij was medeoprichter van de Bredase Bank Van Mierlo. Vanwege zijn inzet bij de bestrijding van de landelijke cholera-epidemie in 1866 ontving Van Mierlo een Koninklijke onderscheiding. Het feit dat zijn kleinzoon, mr. Eugène van Mierlo, in 1934 wethouder in Breda was, zal aan de keuze van deze straatnaam niet vreemd zijn geweest. Eugène van Mierlo komt later in deze bijdrage nog terug onder Gilze en Rijen.

Geldrop, Mierloseweg
De Mierloseweg in Geldrop loopt vanaf het centrum van Geldrop naar de gemeentegrens richting Mierlo. De straatnaam is al bekend op ansichtkaarten aan het begin van deze eeuw. Bij de gemeente Geldrop is niet bekend of en zo ja wanneer de straatnaam Mierloseweg officieel door de gemeenteraad is vastgesteld.

Gilze en Rijen, Burgemeester van Mierlostraat [iv]
In de kern van Gilze ligt de Burgemeester van Mierlostraat, vastgesteld bij raadsbesluit van 28 juli 1970. Mr. Eugène Louis Hubert Maria van Mierlo is geboren op 18 augustus 1900 te Breda. Voordat hij tot burgemeester van Gilze en Rijen werd benoemd was hij advocaat-procureur en tevens wethouder te Breda. Eugène van Mierlo was burgemeester van Gilze en Rijen van 1946 tot aan zijn pensionering in 1965. Onder zijn bestuur kwam vooral de wederopbouw op gang van deze door de oorlog zwaar getroffen gemeente. Eugène van Mierlo is in 1976 overleden te Breda.

 Helmond, Mierloseweg [v]
De Mierloseweg is in Helmond al bij raadsbesluit van 19 juli 1890 door de gemeenteraad vastgesteld. Het was toen voor het eerst dat in Helmond straatnamen officieel werden vastgesteld. De huidige Mierloseweg loopt vanuit Helmond-west naar Mierlo-Hout. Niet bekend is of de stratenloop vroeger anders is geweest. Onbekend is ook of de straatnaam slaat op ‘Mierlo’ als onderdeel van ‘Mierlo-Hout’ of op de iets zuidwestelijk daarvan gelegen gemeente Mierlo. Voorshands ga ik uit van het laatste omdat de weg anders waarschijnlijk Mierlohoutseweg zou hebben geheten.

 Lierop, Mierloseweg [vi]
Deze straatnaam is bij raadsbesluit van 19 juli 1962 vastgesteld door de gemeenteraad van Someren. Uit de toelichting bij dit raadsbesluit blijkt dat het een ‘nieuwe weg’ betreft ‘aangelegd in samenwerking met de gemeente Mierlo’. De naam van de weg is afgeleid van de bestemming ervan, namelijk het dorp Mierlo. 

Mierlo, Bisschop van Mierlostraat [vii]
Ook de gemeente Mierlo kent een straat die genoemd is naar een drager van de gemeentenaam. Toen de gemeente in 1954 overging van wijknamen naar straatnamen, werd bij raadsbesluit van 29 november 1954 onder meer de Bisschop van Mierlostraat vastgesteld. Godfried van Mierlo (Mierlo 1518 - Deventer 1587) trad al op 16-jarige leeftijd in bij de Orde der Dominicanen of Predikheren in ’s-Hertogenbosch. Hij behaalde de graad van magister of doctor in de godgeleerdheid en werd in 1559 proviciaal van zijn Orde. In 1571 werd Godfried van Mierlo tot bisschop van Haarlem gewijd. Toen Haarlem in 1578 in handen van de calvinisten viel moest Godfried deze stad ontvluchten. In 1582 werd hij aangesteld als wijbisschop van Munster. Nadat begin 1587 Deventer door de Spanjaarden was heroverd werd Godfried van Mierlo benoemd tot bisschop van Deventer. Enkele maanden na zijn benoeming overleed hij als gevolg van de pest.

 Nuenen, Mierlosedijk [viii]
De naam van deze straat, die naar de gemeente Mierlo leidt, is op 30 oktober 1980 vastgesteld door de gemeenteraad van Nuenen.

 Tilburg, Van Mierlostraat [ix]
Deze straatnaam werd op 24 februari 1987 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van Tilburg. Theodorus Hubertus van Mierlo (’s-Hertogenbosch 1862 - Deurne 1929) werd in 1885 meesterknecht bij het gemeentelijk gasbedrijf van Tilburg. In 1892 werd hij benoemd tot waarnemend directeur en een jaar later tot directeur van dit bedrijf. In 1910 werd hij tevens directeur van de elektriciteitsfabriek. Het gecombineerde bedrijf kreeg als naam ‘Gemeente Gas- en Electriciteitsfabrieken’. Hij bleef hiervan directeur tot aan zijn pensioen in 1927. Van Mierlo was ridder in de Orde van Oranje-Nassau. 

Wijk bij Duurstede, Mierlo [x]
In deze stad aan de Lek is in 1976 de naam ‘Mierlo’ toegekend aan een kleine straat in een nieuwbouwwijk. In tegenstelling tot de andere negen straatnamen is hier alleen de naam identiek, niet de oorsprong. Was bij de andere straatnamen de gemeentenaam Mierlo of de drager van een van die naam afgeleide familienaam het onderwerp, in Wijk bij Duurstede is dat niet het geval. Daar is de straat namelijk genoemd naar de naam van een oude boomgaard die op die plaats heeft gelegen.

Tot zover de straatnamen met de naam Mierlo die ik heb kunnen achterhalen. Mochten lezers nog andere plaatsen kennen die een dergelijke straatnaam hebben, dan houdt in me aanbevolen voor die informatie.

Hans Krol publiceerde in de Myerlese Koerier, 15^e jaargang mei 2001 pag. 30 ev., een drietal aanvullingen op deze straatnamen, één in Nederland en twee in België. Aan zijn artikel ontleen ik onderstaande gegevens.

Jan van Mierlostraat, Amstelveen

In het meest oostelijke, nieuwe gedeelte van de wijk Bankras/Kostverloren zijn op 24 mei 1954 de straten vernoemd naar verzetstrijders uit de Tweede Wereldoorlog. Een van hen is Jan van Mierlo. Johannes Michaël van Mierlo (1907, Den Helder) is tot aan het begin van de oorlog wis- en natuurkundeleraar aan de machinistenschool in Amsterdam. Hij is niet kerkelijk, wel gelovig en communistisch gezind. Vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog neemt hij deel aan het verzet in de groep CS-6. Hij doet aan verschillende overvallen mee in 1943, maar moet daarna onderduiken. Door verraad wordt de verzetsgroep echter opgerold en de leden geïnterneerd in het Amsterdamse Huis van bewaring aan de Amstelveenseweg. Op 1 oktober 1943 wordt Jan van Mierlo in de duinen bij Overveen met achttien anderen gefusilleerd.

Pater Van Mierlostraat, Turnhout (B)

Op 7 maart besluit de gemeenteraad van Turnhout een straat te vernoemen naar de geleerde Turnhoutse Jezuïet Jozef van Mierlo (1878, Turnhout). Johannes Josephus Franciscus van Mierlo treedt in 1897 in in de Jezuïetenorde. In 1910 promoveert hij aan de universiteit van Leuven op een proefschrift over Hadewych. Zijn hele verdere leven heeft hij aan de Nederlandstalige Middeleeuwse literatuur gewijd. Hij schrijft daarover ook vele wetenschappelijke bijdragen. Van Mierlo ontvangt eredoctoraten in de Nederlandse letteren in 1947 (Leuven) en 1950 (Gent). Pater dr. J. van Mierlo S.J. overlijdt op 30 mei 1958 in Mortsel bij Antwerpen.

Pastoor Van Mierlolaan, Heusden-Zolder (B)

Midden jaren zestig wordt in de gemeente Heusden-Zolder een straatnaam toegekend aan Jozef van Mierlo (1887, Kleine-Brogel). Jozef van Mierlo wordt in 1911 tot priester gewijd en is daarna tot 1932 kapelaan te Bilzen. Vervolgens is hij tot 1957 pastoor in Heusden. Tijdens zijn pastoraat vallen de moeilijke oorlogsjaren. Zij levenswerk is de vergroting van de plaatselijke kerk geweest. In 1957 is hij door ziekte gedwongen om afscheid te nemen en met emeritaat te gaan te Koersel. Een jaar later, in 1958, overlijdt Jozef van Mierlo.